Bạn có bao giờ mở điện thoại chỉ để xem một chút, nhưng rồi 30 phút sau mới nhận ra mình vẫn đang lướt? Hay có những lúc bạn không hề có việc gì cần làm trên điện thoại, nhưng tay vẫn tự động mở TikTok, Facebook hoặc Instagram? Điều này không có nghĩa não bạn đã “hỏng” hay bạn đang có quá nhiều dopamine. Nhưng nếu thường xuyên tiếp xúc với những nội dung mang lại phần thưởng rất nhanh, não có thể dần quen với kiểu kích thích này. Khi đó, những hoạt động chậm và ít mới mẻ hơn có thể trở nên khó hấp dẫn.
Dưới đây là 7 dấu hiệu khá dễ nhận ra.
Không thể ăn cơm mà không xem điện thoại
Trước đây, một bữa cơm chỉ đơn giản là ngồi xuống, ăn và nói chuyện. Nhưng bây giờ, vừa ngồi vào bàn bạn đã muốn mở YouTube hoặc TikTok. Thậm chí nếu không có gì để xem, bạn vẫn cảm thấy bữa ăn hơi “trống”. Điều này có thể là dấu hiệu bạn đã quen với việc luôn có một kích thích đi kèm với những hoạt động vốn rất bình thường.
Chỉ cần chờ vài phút là đã muốn mở điện thoại
Đợi thang máy, chờ đồ ăn, ngồi trên xe, xếp hàng hay chỉ đơn giản là có vài phút rảnh. Điều đầu tiên bạn nghĩ đến là điện thoại. Không phải vì bạn thực sự có thông báo quan trọng. Đơn giản là cảm giác không có gì để làm bắt đầu khiến bạn khó chịu. Một khoảng trống chỉ vài phút cũng lập tức được lấp bằng một video, một bài đăng hoặc một cuộc trò chuyện.
Khó xem một bộ phim dài hoặc đọc sách
Bạn có thể lướt hàng trăm video ngắn mà không thấy mệt, nhưng ngồi xem một bộ phim hai tiếng lại thấy khó. Đọc được vài trang sách, bạn bắt đầu muốn kiểm tra điện thoại. Xem một video dài 20 phút, bạn muốn tua nhanh hoặc chuyển sang thứ khác. Vấn đề không nhất thiết là bạn mất khả năng tập trung. Có thể bạn chỉ đã quen với việc cứ vài giây lại có một thứ mới xuất hiện.
Làm việc vài phút đã muốn kiểm tra mạng xã hội
Bạn mở máy tính và định làm việc. 5 phút sau, bạn kiểm tra Facebook. Làm thêm một chút, lại mở TikTok. Rồi kiểm tra tin nhắn. Sau đó quay lại công việc và tự hỏi: “Mình vừa làm gì vậy?” Đây là một vòng lặp rất phổ biến. Công việc càng khó hoặc nhàm chán, mong muốn tìm một thứ thú vị hơn càng dễ xuất hiện. Và mạng xã hội luôn ở ngay đó để đáp ứng nhu cầu này.
Những hoạt động bình thường bắt đầu trở nên quá chán
Đi dạo không nghe nhạc thấy chán. Uống cà phê không chụp ảnh thấy chán. Ăn cơm không xem video thấy chán. Ngồi một mình vài phút cũng thấy chán. Bạn bắt đầu cần một thứ gì đó xảy ra liên tục để cảm thấy mình đang “giải trí”.
Nhưng cuộc sống thật vốn không vận hành như TikTok. Không phải vài giây lại có một điều thú vị xuất hiện. Nếu đã quen với tốc độ đó, những khoảnh khắc bình thường có thể trở nên khó chịu hơn rất nhiều.
Luôn muốn tìm thứ tiếp theo
Bạn vừa xem xong một video và lập tức vuốt sang video khác. Một bộ phim kết thúc, bạn mở TikTok. Một cuộc trò chuyện kết thúc, bạn kiểm tra thông báo. Bạn không thực sự biết mình đang tìm gì. Bạn chỉ muốn xem thứ tiếp theo.
Đây là điểm thú vị của những nền tảng có nội dung vô hạn. Bạn không cần phải quyết định mình muốn xem gì. Thuật toán sẽ liên tục đưa ra một thứ mới để bạn tiếp tục. Vì vậy, rất dễ xảy ra tình trạng bạn lướt 30 phút nhưng sau đó không nhớ mình vừa xem những gì.
Biết mình nên dừng nhưng vẫn tiếp tục
Đây có lẽ là dấu hiệu rõ nhất. Bạn tự nói: “Xem video này nữa thôi.” Video kết thúc. “Thêm một cái nữa.” Rồi thêm một cái nữa. Bạn biết mình còn việc phải làm, biết đã muộn, thậm chí đôi khi còn cảm thấy khó chịu vì mình đang lãng phí thời gian. Nhưng ngón tay vẫn tiếp tục vuốt.
Khi một hành vi được lặp lại đủ nhiều, nó có thể trở thành một thói quen gần như tự động. Lúc đó, vấn đề không còn đơn giản là “mình có muốn xem hay không”, mà là mình có thực sự kiểm soát được thời điểm dừng lại hay không.
Kêt·
Nếu bạn nhận ra mình có cả 7 dấu hiệu trên thì cũng không có nghĩa não bạn đã bị dopamine “phá hỏng”. Não bộ có khả năng thích nghi với những gì chúng ta lặp lại mỗi ngày. Nếu mỗi lần buồn chán, căng thẳng hoặc rảnh rỗi bạn đều tìm đến điện thoại, não sẽ ngày càng quen với vòng lặp đó.
Điều đáng suy nghĩ là chúng ta đang sống trong một môi trường mà phần thưởng nhanh xuất hiện ở khắp nơi. Chỉ cần một chiếc điện thoại, bạn có thể nhận được hàng nghìn video, hàng trăm thông báo và vô số nội dung mới chỉ trong vài phút.
Và có lẽ câu hỏi thú vị nhất không phải là: “Tôi có nghiện dopamine không?” Mà là: “Tôi đang thật sự muốn xem nội dung đó, hay não của tôi chỉ đang quen với việc lúc nào cũng phải có một thứ gì đó để xem?”
—————
Linkachu- người đã chiến đấu với cân nặng gần 20 năm và thử nghiệm thành công phương pháp ăn no đầy đủ chất vẫn giảm cân, không cần tập luyện.
Sẵn sàng đồng hành hướng nghiệp và định vị phát triển cho độ tuổi từ 18-33.
Đây là facebook của tớ! LinkachuMC
Tìm hiểu thêm về mình tại Linkachu.net
Vietnamese 
English