Có một điều khá phổ biến hiện nay: rất nhiều người không hẳn thu nhập thấp, nhưng cuối tháng vẫn thấy tiền “không biết đi đâu mất”, không hề có khoản tiết kiệm nào. Đi làm nhiều năm, thu nhập ổn định nhưng cuối cùng lại vẫn trắng tay.
Tiền thường không biến mất vì một khoản quá lớn, mà rò rỉ qua rất nhiều khoản nhỏ mỗi ngày: một ly nước “đặt cho vui”, vài món đồ sale mua vì thấy hời, một chiếc áo mua theo trend nhưng mặc đúng một lần, hay vài món decor thấy đẹp nên chốt đơn ngay lúc đó. Mỗi lần chi đều không quá nhiều nên rất dễ bị bỏ qua, nhưng khi cộng dồn trong nhiều tháng, chúng lại trở thành một khoản lớn hơn rất nhiều so với chúng ta nghĩ.
Và điều đáng nói là phần lớn những món đồ này không được mua vì thật sự cần. Chúng được mua vì: stress, buồn chán, muốn tự thưởng cho bản thân sau một ngày mệt mỏi, cảm giác “mình xứng đáng có nó”, sợ bỏ lỡ một deal tốt, thấy người khác có nên cũng muốn mua, hoặc đơn giản là vì marketing khiến chúng ta cảm thấy mình đang thiếu một thứ gì đó để cuộc sống tốt hơn.
Hiện nay, các nền tảng bán hàng gần như được thiết kế để khiến con người khó ngừng mua sắm.
Bạn chỉ cần lướt vài video:
- sẽ có món đồ “ai cũng nên có”
- một món “best seller”
- một món “giúp cuộc sống tiện hơn”
- hoặc “deal hời chỉ hôm nay”
Và nếu không đủ tỉnh táo, chúng ta rất dễ tiêu tiền theo cảm xúc mà tưởng rằng mình đang tiêu dùng hợp lý. Đó cũng là lúc tư duy tối giản trở nên quan trọng.
Tư duy tối giản
Nhiều người khi nghe đến lối sống tối giản thường nghĩ rằng đó là việc bỏ bớt thật nhiều đồ, sống cực kỳ tiết kiệm hoặc gần như không dám mua gì cho bản thân. Nhưng thực tế, tối giản không phải là ép mình sống thiếu thốn. Nó là khả năng hiểu rõ điều gì thật sự cần cho cuộc sống hiện tại và điều gì chỉ mang lại cảm giác vui vẻ trong vài phút rồi nhanh chóng bị lãng quên.
Ví dụ rất đơn giản: thay vì có 10 chiếc áo nhưng mỗi sáng vẫn cảm thấy “không có gì để mặc”, bạn có thể chỉ cần vài bộ thật sự phù hợp, dễ phối và dùng thường xuyên. Thay vì liên tục mua những món đồ nhỏ “cho vui”, số tiền đó hoàn toàn có thể được giữ lại cho một chuyến đi, một khóa học, quỹ dự phòng hoặc một mục tiêu tài chính dài hạn quan trọng hơn.
Người sống tối giản không phải là người không tiêu tiền. Họ chỉ tiêu tiền có chủ đích hơn, và hiểu rõ thứ gì thật sự mang lại giá trị lâu dài cho cuộc sống của mình.
Những tình huống khiến chúng ta tiêu tiền nhiều hơn mình nghĩ
Các đợt sale khiến chúng ta tưởng mình đang tiết kiệm
Đây là một trong những bẫy tiêu dùng phổ biến nhất. Rất nhiều người mua đồ chỉ vì:
- “sale sâu quá”
- “không mua bây giờ tiếc”
- “mua lời hơn bình thường”
Nhưng thử nghĩ kỹ: Một món đồ giảm từ 1 triệu xuống còn 500 nghìn vẫn là mất 500 nghìn nếu bạn không thật sự cần nó. Nhiều người có thói quen vào sàn thương mại điện tử chỉ để xem cho vui, nhưng cuối cùng lại chốt vài món “tiện tay”.
Vấn đề nằm ở chỗ não bộ thường cảm thấy “mình đang tiết kiệm được tiền”, trong khi thực tế là đang tiêu thêm tiền cho một nhu cầu vốn không tồn tại từ đầu.
Marketing luôn khiến chúng ta cảm thấy mình chưa đủ
Hiện nay, quảng cáo không chỉ bán sản phẩm, mà bán cả một hình ảnh cuộc sống. Ví dụ:
- một chiếc bàn không chỉ là cái bàn, mà là “góc sống chill”
- một chiếc ly không chỉ để uống nước, mà là “lifestyle”
- một bộ skincare không chỉ dưỡng da, mà là “phiên bản xinh đẹp hơn của bạn”
Điều này khiến rất nhiều người mua đồ không phải vì nhu cầu thực tế, mà vì cảm giác mình sẽ trở nên tốt hơn sau khi sở hữu món đồ đó. Và đôi khi, thứ chúng ta mua không phải sản phẩm mà là cảm xúc.
Mua sắm để giải tỏa tâm trạng
Sau một ngày mệt mỏi, việc mua một món đồ mới thường tạo cảm giác dễ chịu rất nhanh. Đó là lý do nhiều người:
- buồn thì mua đồ
- stress thì đặt hàng
- chán thì lướt shopping
Não bộ sẽ tạo ra dopamine cảm giác hưng phấn ngắn hạn sau khi mua sắm. Nhưng vấn đề là cảm giác này qua rất nhanh. Sau vài ngày, món đồ bắt đầu trở nên bình thường, còn tiền thì đã rời khỏi tài khoản. Nếu việc mua sắm trở thành cách giải tỏa cảm xúc thường xuyên, tài chính rất dễ mất kiểm soát mà bản thân không nhận ra.
Có quá nhiều đồ khiến chúng ta tiếp tục mua thêm
Nghe có vẻ ngược, nhưng càng nhiều đồ, con người lại càng dễ mua thêm. Khi nhà có quá nhiều thứ:
- rất khó nhớ mình đang có gì
- dễ mua trùng
- dễ tiếp tục mua “cho chắc”
Đây là lý do nhiều người có rất nhiều quần áo nhưng vẫn luôn cảm thấy “không có gì để mặc”, có nhiều mỹ phẩm nhưng vẫn tiếp tục mua thêm, hoặc mua thêm đồ dùng dù những món cũ vẫn chưa dùng hết. Khi số lượng đồ vượt quá khả năng kiểm soát, chúng ta càng khó nhớ mình đang có gì và càng dễ tiếp tục tiêu tiền một cách vô thức.
Không gian càng lộn xộn, khả năng kiểm soát chi tiêu càng giảm.
Những nguyên tắc giúp tiết kiệm tiền theo tư duy tối giản
Chỉ mua khi biết rõ mình sẽ dùng vào lúc nào
Trước khi mua một món đồ, hãy tự hỏi:
- Mình sẽ dùng nó vào dịp nào?
- Dùng bao nhiêu lần?
- Nếu không có món này thì cuộc sống có bị ảnh hưởng thật không?
- Mình có phải tốn thời gian, tiền bạc để tìm thêm phụ kiện hợp với nó hay sửa nó không?
Ví dụ:
- Mua một chiếc váy rất đẹp nhưng không biết mặc đi đâu → khả năng cao sẽ nằm trong tủ
- Mua thêm hộp đựng đồ dù nhà đang đầy đồ không dùng → chỉ là che sự lộn xộn
Khi bắt đầu đặt câu hỏi trước khi mua, số lần mua theo cảm xúc sẽ giảm rất nhiều.
Luôn ghi danh sách trước khi mua
Đây là thói quen rất nhỏ nhưng cực kỳ hiệu quả. Khi thấy thiếu món gì: ghi chú lại trước và đi mua đúng món đó
Nghe đơn giản nhưng nó giúp chúng ta tránh vào siêu thị mua một món nhưng mang về cả giỏ, bị cuốn theo sale, mua thêm những thứ “thấy cũng hay”. Ngoài ra nó sẽ tiết kiệm nhiều thời gian và năng lượng cho bạn khỏi những thứ quảng cáo và khuyến mãi mà chúng ta không thực sự cần
Người tiêu tiền có kế hoạch thường tiết kiệm hơn rất nhiều so với người mua theo cảm hứng.
Đừng mua ngay lập tức
Rất nhiều món đồ chỉ hấp dẫn trong khoảnh khắc. Vì vậy, với những món không gấp, hãy thử chờ qua 24 giờ hoặc 72 giờ.
Sau khoảng thời gian đó, bạn sẽ dễ nhận ra: mình thật sự cần món đồ đó hay chỉ đang thích cảm giác được mua sắm lúc ban đầu
Nhiều người áp dụng quy tắc này đã giảm được rất nhiều khoản chi không cần thiết.
Hiểu rằng mỗi món đồ đều có “chi phí ẩn”
Một món đồ không chỉ tốn tiền lúc mua. Nó còn tốn: chỗ để, thời gian vệ sinh, thời gian sắp xếp và sự chú ý của bạn.
Ví dụ:
- càng nhiều quần áo → càng mất thời gian chọn đồ
- càng nhiều đồ decor → càng khó dọn dẹp
- càng nhiều đồ linh tinh → nhà càng nhanh bừa
Đó là lý do tối giản không chỉ giúp tiết kiệm tiền, mà còn giúp cuộc sống nhẹ hơn rất nhiều.
Kết
Người có tiền tiết kiệm thường không phải người sống quá kham khổ. Họ chỉ là người hiểu rõ: điều gì thật sự quan trọng và điều gì chỉ mang lại cảm giác thỏa mãn ngắn hạn. Nếu bạn tự đặt cho mình 1 mục tiêu tài chính về tiết kiệm thì cảm giác thỏa mãn này chắc chắn sẽ tuyệt vời hơn thứ dopamin mà mua sắm mang lại cho bạn.
Khi bắt đầu tiêu tiền có chủ đích hơn, bạn sẽ nhận ra rất nhiều món đồ trước đây mình mua chỉ vì cảm xúc, quảng cáo hoặc thói quen. Có tiền tiết kiệm không phải lúc nào cũng bắt đầu từ việc kiếm nhiều hơn, mà bắt đầu từ việc ngừng mang những thứ không cần thiết vào cuộc sống của mình.
Nếu bạn muốn hiểu sâu hơn và nhìn chủ nghĩa tối giản dưới góc độ gần gũi, thực tế hơn, bạn có thể đọc cuốn sách của Chi Nguyễn (The Present Writer) hoặc đọc thêm về The Present Writer – A Minimalist Blog that Maximizes Your Life. Cuốn sách không áp đặt một khuôn mẫu sống, mà dẫn dắt người đọc qua những trải nghiệm rất đời thường để tự tìm ra “điều gì là đủ” với chính mình. Đây là một cách tiếp cận nhẹ nhàng nhưng rất dễ giúp bạn bắt đầu hành trình sống tối giản theo cách riêng của mình.
—————
Linkachu- người đã chiến đấu với cân nặng gần 20 năm và thử nghiệm thành công phương pháp ăn no đầy đủ chất vẫn giảm cân, không cần tập luyện.
Sẵn sàng đồng hành hướng nghiệp và định vị phát triển cho độ tuổi từ 18-33.
Đây là facebook của tớ! LinkachuMC
Tìm hiểu thêm về mình tại Linkachu.net
Vietnamese 
English